Bijwerkingen en adviezen

Leukopenie is een tekort aan witte bloedlichaampjes (leukocyten) in uw bloed. Witte bloedlichaampjes zorgen voor afweer tegen infecties. Bacteriën of ziekten die voor de gezonde mens weinig gevaar opleveren, kunnen bij u –omdat u wat kwetsbaarder bent- tot heftige reacties leiden met hoge koorts. Ongeveer tussen de 10^e en de 15^e dag na het starten van de kuur hebt u de minste witte bloedlichaampjes. Dit heet een dipperiode. Daar kunt niets tegen doen. Er is wel een aantal maatregelen dat u kunt nemen om de kans op infecties in zo’n periode zoveel mogelijk tegen te gaan. Een infectie is onder andere te herkennen aan een lichaamstemperatuur van 38,5 ºC of hoger, soms met koude rillingen.

Afhankelijk van de plaats waar de infectie zit, kunnen dan de volgende klachten ontstaan:

• slijm ophoesten
• pijn bij het plassen
• troebele urine
• vaker plassen
• pijnlijke plekken in de mond of pijn bij het slikken
• buikpijn
• diarree

• als u een van bovengenoemde klachten heeft meet dan uw temperatuur
• als u een van bovengenoemde klachten heeft en/of een temperatuur van 38,5 °C of hoger, neem dan contact op met uw behandelend arts

Volg in ieder geval de volgende adviezen op:

• zorg voor een goede lichaamshygiëne (ga een keertje vaker onder de douche of in bad)
• controleer eventuele wondjes op ontstekingsverschijnselen: roodheid, warmte, zwelling en pijn
• een goede mondverzorging is belangrijk (zie hiervoor de informatie over de mondholte)
• probeer vooral in de dipperiode uzelf te beschermen tegen infecties van buitenaf; ga mensen die verkouden zijn of griep hebben zo veel mogelijk uit de weg. Plaatsen waar veel mensen bij elkaar zijn, zoals het openbaar vervoer, winkels, voetbalstadia en kerken kunt u in deze periode beter mijden. Als u toch maar een belangrijke gebeurtenis of bijeenkomst toe moet, neem dan bovengenoemde maatregelen

Uw voeding kan ook een infectiebron zijn, houd hier rekening mee bij wat u eet tijdens een dipperiode.

Door de behandeling kan uw bloeddruk veranderen.

Door de behandeling kunt u botontkalking krijgen.

Klachten die kunnen optreden zijn:

• grotere kans op botbreuken
• het inzakken (krimpen) van ruggenwervels waardoor u kleiner of krommer wordt

• probeer voldoende te bewegen (5 keer per week ½ uur wandelen of fietsen)
• zorg voor gezonde voeding in overleg met een diëtiste
• drink voldoende
• overleg met uw behandelend arts over medicijnen

Door de behandeling kunt u last krijgen van uw darmen. Iedereen heeft een ander ontlastingspatroon. Het is belangrijk dat uw stoelgang regelmatig is en niet te veel afwijkt van het patroon waaraan u gewend bent.

U kunt zelf niets doen om haaruitval te voorkomen.

Voorkomende verschijnselen kunnen zijn:

• behalve hoofdhaar kunnen ook wenkbrauwen, wimpers, oksel-, lichaams- en schaamharen uitvallen
• wanneer uw haar weer aangroeit, kan het anders zijn dan uw oorspronkelijke haar was, zoals: de kleur, het haar kan sluiker zijn of juist meer slag hebben; meestal is dit tijdelijk
• haaruitval begint meestal enkele weken na toediening van medicijnen
• uw hoofdhuid kan gevoelige of pijnlijke aanvoelen
• uw hoofdhaar zal eerder en sneller uitvallen dan uw lichaamshaar
• uitvallen van veel haar tegelijk vinden de meeste mensen heel vervelend; het haar kort knippen kan dan een oplossing zijn.

• als uw haar is uitgevallen, kunt u een pruik dragen
• een pet, hoed, sjaal of muts kan een goed alternatief of een leuke afwisseling zijn
• bij haaruitval kan een haarwerkspecialist u helpen bij het kiezen van een haarstukje of pruik
• vraag om advies voordat uw haar dunner wordt, dan is goed te zien welke coupe en kleur u gewend bent
• neem iemand mee die u goed kent en die weet wat u belangrijk vindt bij het kiezen van een pruik; een haarwerkspecialist kan u bovendien informeren over het onderhoud van de pruik
• uw eigen kapper en de verpleegkundigen zullen u informeren over adressen van haarwerkspecialisten. Synthetische pruiken zijn vaak net zo mooi als pruiken van echt haar. Ze zijn bovendien lichter van gewicht, makkelijker in onderhoud en goedkoper. Laat u in ieder geval goed voorlichten. (Een deel van) de kosten voor een pruik of haarstukje wordt vergoed door uw ziektekostenverzekeraar. Informeer ernaar voordat u iets koopt.

Zie ook de website http://www.goedverzorgdbetergevoel.nl/

Door de behandeling kan de huid geïrriteerd raken.

Klachten bij huiduitslag zijn:

• roodheid van de huid
• jeuk
• verheven huid

Door de behandeling kan er een verandering optreden in de menstruatie, bijvoorbeeld:

• overleg met uw behandelend arts, die kan medicijnen voorschrijven om de bloedingen te verminderen.

Door de behandeling kunt u last krijgen van misselijkheid en braken.

U kunt de volgende klachten krijgen:

• kokhalzen en braken
• weinig of geen eetlust
• maagklachten, zoals een vol gevoel of pijn
• buikpijn of -krampen, opgezette buik, rommelingen in de buik
• dorst

Medicijnen kunnen misselijkheid en braken verminderen of voorkomen. Het is belangrijk dat u de medicijnen altijd inneemt zoals u met uw behandelend arts hebt besproken. Houdt u aan de vaste tijden om de medicijnen in te nemen, ook als u niet misselijk bent.

• gebruik vaker een kleine maaltijd
• pas de maaltijden aan, neem geen producten die de misselijkheid vergroten
• drink veel, tenminste 2 liter per dag.

Het is raadzaam om contact op te nemen met uw behandelend arts bij de volgende klachten:

 

• ernstig en aanhoudend braken gedurende 24 uur of langer
• als u niet voldoende kunt drinken, minder dan 1½ liter per dag (dat zijn 16 kopjes of 14 bekers)
• als u tekenen van uitdroging vertoont; dit merkt u aan een droge mond, droge huid, weinig of niet meer kunnen plassen en donkere kleur urine.

Door de behandeling kunt u last krijgen van irritatie, beschadiging of ontsteking van het mondslijmvlies en u kunt last krijgen van tandbederf.

Klachten waaraan u merkt dat het mondslijmvlies is veranderd zijn:

• droge mond en brandend gevoel
• gevoeligheid voor de temperatuur van eten en drinken
• gevoeligheid bij het eten of drinken van zure of gekruide spijzen en dranken
• snel bloedend tandvlees
• slechte adem

Het is belangrijk om bij deze problemen uw mondholte goed te verzorgen.

• overweeg voor het starten van de behandeling naar de tandarts te gaan, voor een goed verzorgd en gezond gebit
• als u tijdens de behandeling naar de tandarts moet, meld dan altijd dat u chemotherapie krijgt.

Tips voor een goede mondverzorging:

• 2 tot 4 keer per dag tanden poetsen
• gebruik een zachte tandenborstel, eventueel een elektrische borstel of natte gazen i.p.v. een borstel
• neem een tandpasta met fluoride, die niet irriteert
• gebruik eventueel mentholvrije tandpasta
• als tandplaqueverwijdering door poetsen (tijdelijk) niet goed kan, gebruik dan alcoholvrije chloorhexidine mondspoeling of –spray
• reinig tussen de tanden alleen op de manier zoals u dit al gewend was, zonder het tandvlees hard te raken of te beschadigen
• 4 tot 10 keer per dag spoelen of sprayen met water of zout oplossing; spoel of spray ook na eventueel braken
• koud water drinken, kan de pijn verlichten
• lippen schoon en vet houden met steriele vaseline uit een tube
• uw gebitsprothese 's nachts niet dragen en bewaren in een glas water
• uw gebitsprothese helemaal niet dragen als het mondslijmvlies ontstoken is.

Als uw mondslijmvlies is beschadigd, neem dan contact op met uw behandelend arts . Het is ook verstandig contact op te nemen als u onvoldoende kunt eten of drinken.

Door de behandeling kan uw stemming veranderen. Afwisselend kunt u zich overdreven vrolijk voelen en veel energie hebben, het andere moment voelt u zich juist terneergeslagen, lusteloos en moe.

Door de behandeling kunt u last krijgen van vochtophoping op plaatsen waar normaal niet of nauwelijks vocht aanwezig is, bijvoorbeeld rond de enkels.

Dat kan de volgende klachten geven:

• minder plassen
• dikke enkels, voeten en/of benen, handen of armen
• toename van het gewicht
• kortademigheid

• controleer uw gewicht, sta regelmatig op de weegschaal
• komt u in kort tijd veel aan, neem contact op met uw behandelend arts
• neem bij kortademigheid contact op met uw behandelend arts.

Door de behandeling kan een verhoogd suikergehalte in het bloed ontstaan.

Dit kan klachten geven zoals:

• dorst, droge mond
• vaak plassen
• vermoeidheid
• jeuk
• afvallen
• slecht genezende wondjes

• als u één of meer van deze klachten heeft, is het verstandig om contact op te nemen met uw behandelend arts; als uw suikergehalte in het bloed is verhoogd, krijgt u misschien een dieet en aanvullende medicijnen. Het suikergehalte in het bloed wordt dan regelmatig gecontroleerd.

Door de behandeling kan onderhuids vet op andere plaatsen komen te zitten. Uw nek wordt bijvoorbeeld dikker of u krijgt een boller gezicht. Soms komt er meer vet om uw middel of heupen, terwijl armen en benen juist dun blijven.

• overleg met uw behandelend arts over een afspraak met een diëtist.

• u kunt zelf niets doen om deze bijwerkingen tegen te gaan
• het is belangrijk dat u de klachten meldt aan uw behandelend arts;indien nodig past de behandelend arts de behandeling aan.