Beenmerg |
|
Door de behandeling kan de aanmaak van nieuwe bloedcellen
door het beenmerg verminderen. Dan treedt een tekort aan verschillende
bloedcellen op. Meestal merkt u daar weinig of niets van, maar het is wel
belangrijk te weten op welke signalen of veranderingen u moet
letten. |
| |
Beenmerg - bloedarmoede |
|
Bloedarmoede is een tekort aan rode bloedcellen
(erytrocyten) en wordt ook wel anemie genoemd.
U hebt een verhoogde kans op:
- kortademigheid en vermoeidheid, zelfs als u maar heel weinig hebt gedaan
- het zwart voor de ogen zien bij opstaan uit bed of stoel
- bleekheid, lusteloosheid
- duizeligheid, hoofdpijn
- niet goed kunnen slapen of niet goed kunnen concentreren
- hartklachten of hartkloppingen
- koud gevoel, transpireren
|
Advies |
u kunt hier zelf niets aan doen, ook niet door anders te gaan eten dan u
gewend bent. Daarom is het raadzaam om bij bovengenoemde klachten contact op te
nemen met uw behandelend arts. |
| |
Beenmerg - leukopenie |
Leukopenie is een tekort aan witte bloedlichaampjes
(leukocyten) in uw bloed. Witte bloedlichaampjes zorgen voor afweer tegen
infecties. Bacteriën of ziekten die voor de gezonde mens weinig gevaar
opleveren, kunnen bij u –omdat u wat kwetsbaarder bent- tot heftige reacties
leiden met hoge koorts. Ongeveer tussen de 10e en de 15e
dag na het starten van de kuur hebt u de minste witte bloedlichaampjes. Dit heet
een dipperiode. Daar kunt niets tegen doen. Er is wel een aantal maatregelen dat
u kunt nemen om de kans op infecties in zo’n periode zoveel mogelijk tegen te
gaan. Een infectie is onder andere te herkennen aan een lichaamstemperatuur van
38,5 ºC of hoger, soms met koude rillingen.
Afhankelijk van de plaats waar de infectie zit, kunnen dan
de volgende klachten ontstaan:
- slijm ophoesten
- pijn bij het plassen
- troebele urine
- vaker plassen
- pijnlijke plekken in de mond of pijn bij het slikken
- buikpijn
- diarree
|
Advies |
- als u een van bovengenoemde klachten heeft meet dan uw temperatuur
- als u een van bovengenoemde klachten heeft en/of een temperatuur van 38,5
°C of hoger, neem dan contact op met uw behandelend arts
Volg in ieder geval de volgende adviezen op:
- zorg voor een goede lichaamshygiëne (ga een keertje vaker onder de douche
of in bad)
- controleer eventuele wondjes op ontstekingsverschijnselen: roodheid,
warmte, zwelling en pijn
- een goede mondverzorging is belangrijk (zie hiervoor de informatie over de
mondholte)
- probeer vooral in de dipperiode uzelf te beschermen tegen infecties van
buitenaf; ga mensen die verkouden zijn of griep hebben zo veel mogelijk uit de
weg. Plaatsen waar veel mensen bij elkaar zijn, zoals het openbaar vervoer,
winkels, voetbalstadia en kerken kunt u in deze periode beter mijden. Als u
toch maar een belangrijke gebeurtenis of bijeenkomst toe moet, neem dan
bovengenoemde maatregelen
Uw voeding kan ook een infectiebron zijn, houd hier
rekening mee bij wat u eet tijdens een dipperiode. |
| |
Beenmerg - trombocytopenie |
Trombocytopenie is een tekort aan bloedplaatjes
(trombocyten) in het bloed. Bloedplaatjes spelen een belangrijke rol bij de
bloedstolling. Door een daling van het aantal bloedplaatjes is het bloed dunner
en stolt het minder snel.
U hebt een verhoogde kans op:
- een neusbloeding die langer aanhoudt
- blauwe plekken
- bloed bij plassen
- bloed bij hoesten
- bloedend tandvlees
- puntvormige bloedinkjes in de huid
- bloed bij braken
- bloed in de ontlasting
- bij vrouwen kan de menstruatie anders zijn
In uitzonderlijke gevallen treden er spontane bloedingen
op. |
Advies |
|
Als u een van bovengenoemde klachten heeft, neem dan contact op met de
behandelend arts.
En let vooral goed op de volgende adviezen:
- pas op met stoten (blauwe plekken) en krab geen
wondjes open
- als u een wondje heeft, druk dit dan een tijdje
stevig dicht (bijv. met een steriel gaasje)
- gebruik geen scherpe voorwerpen (elektrisch scheren
is beter dan met een mesje)
- probeer de ontlasting soepel te houden door veel te
drinken
- gebruik bij het tandenpoetsen een zachte borstel
- neem de temperatuur op onder de arm of met een
oorthermometer
- de menstruatie zal over het algemeen heviger zijn, maar kan als u
chemotherapie heeft soms ook wegblijven
|
| |
Darmen |
Door de
behandeling kunt u last krijgen
van uw darmen. Iedereen heeft een
ander ontlastingspatroon. Het is belangrijk
dat uw stoelgang regelmatig is en niet
te veel afwijkt van het patroon waaraan
u gewend bent. |
| |
Darmen - verstopping |
|
Klachten bij verstopping zijn:
- harde en droge ontlasting
- persen bij stoelgang
- opgezette buik
- buikpijn/darmkrampen
- verminderde eetlust door een vol gevoel
|
Advies |
- zorg dat u voldoende drinkt, minstens 2 liter per
dag, dit zijn 16 kopjes of 14 bekers per dag
- eet vezelrijk (indien mogelijk)
- raadpleeg eventueel een diëtist voor advies
- probeer zoveel mogelijk te bewegen als u het kunt
- zo nodig kan uw behandelend arts medicijnen voorschrijven om de stoelgang
te bevorderen
Neem bij de volgende klachten contact op met uw
behandelend arts:
- als u langer dan 2 dagen geen ontlasting heeft gehad
- als u hevige buikkrampen heeft
|
| |
Misselijkheid en braken |
Door de behandeling kunt u last krijgen van misselijkheid en braken.
U kunt de volgende klachten krijgen:
- kokhalzen en braken
- weinig of geen eetlust
- maagklachten, zoals een vol gevoel of pijn
- buikpijn of -krampen, opgezette buik, rommelingen in de buik
- dorst
Medicijnen kunnen misselijkheid en braken verminderen of voorkomen. Het is belangrijk dat u de medicijnen altijd inneemt zoals u met uw behandelend arts hebt besproken. Houdt u aan de vaste tijden om de medicijnen in te nemen, ook als u niet misselijk bent.
|
Advies |
- gebruik vaker een kleine maaltijd
- pas de maaltijden aan, neem geen producten die de misselijkheid vergroten
- drink veel, tenminste 2 liter per dag.
Het is raadzaam om contact op te nemen met uw behandelend arts bij de volgende klachten:
- ernstig en aanhoudend braken gedurende 24 uur of langer
- als u niet voldoende kunt drinken, minder dan 1½ liter per dag (dat zijn 16 kopjes of 14 bekers)
- als u tekenen van uitdroging vertoont; dit merkt u aan een droge mond, droge huid, weinig of niet meer kunnen plassen en donkere kleur urine.
|
| |
Vermoeidheid |
Door de behandeling kunt u last krijgen van vermoeidheid.
U zult misschien voortdurend een gevoel van uitputting hebben en lichamelijk
en/of geestelijke inspanning zal meer moeite kosten.
De meest voorkomende klachten zijn:
- een (groot) gebrek aan energie, u denkt niets meer te
kunnen
- prikkelbaarheid
- emotionele labiliteit, stemmingswisselingen
- gebrek aan belangstelling voor de omgeving
- slaperigheid en lusteloosheid
De vermoeidheidsklachten kunnen na de behandeling nog lang
aanhouden, soms enkele maanden, soms zelfs jaren. De vermoeidheid kan
veroorzaakt worden door lichamelijke, psychische en emotionele omstandigheden.
|
Advies |
- blijf lichamelijk actief, beweeg zoveel mogelijk,
want als u minder doet, gaat uw conditie achteruit
- uw energie is kostbaar, ga er zorgvuldig mee om
- bepaal zelf waaraan u energie wilt besteden
- wees duidelijk over wat u wel en niet kunt en wilt
doen
- vraag zo nodig hulp van familie of vrienden of
schakel de thuiszorg in
- zorg dat u goed slaapt, houd u aan vaste tijden om
naar bed te gaan en op te staan
- doe op tijd leuke en ontspannende dingen.
Voor meer informatie zie ook de website
van de stichting Herstel en Balans (www.herstelenbalans.nl) |
| |